SỰ TÍCH CÀ CHỚN VỀ YẾN SÀO

      Ngày xửa ngày nay, ở xứ Liên hiệp châu Ái, có một cặp vợ chồng trẻ, chẳng giàu chẳng nghèo , gặp buổi động đất động giá , bàn tính với nhau đi xa kiếm một cuộc đời mới. Nói là làm, bán tất mọi thứ rồi khăn gói tay nải lên đường. Lúc thì hàng không giá rẻ, lúc thì tàu hỏa siêu tốc, lúc xe đò , lúc cuốc bộ. Đến được một xứ nọ có núi có biển có sông có rừng có ruộng có vườn, bèn dừng chân tạo dựng cơ nghiệp.

Nghe nói xứ này có những hòn đảo nhỏ to gần bờ dễ kiếm ăn bèn tìm đến bến tàu cao tốc định ra đó , chợt lại thấy có cáp treo dăng ngang biển xanh thật tiện mà đẹp nhìn nữa,  nên xếp hàng mua vé . Vé lại rẻ bèo so với tiền đi tàu con thoi lên thăm ông trời nên vô tư khỏi lo viêm màng túi quần , rồi chỉ nhoáng cái họ đã đến miền đất hứa.

Thật vô cùng kỳ lạ như trong chuyện cổ tích lúc họ còn tán tỉnh nhau khi yêu, ở xứ sở  đảo này cái gì cũng bóng mượt, cái gì cũng sáng choang, cái gì cũng vun vút, cái gì cũng thấy làm sao ý ở trong lòng,  mà không biết là cái gì.

Khổ nỗi, cái đảo này được gọi là đảo Ngọc vì toàn thứ ngọc ngà châu báu nên họ không cho kẻ nhập cư mang cái ăn, thức uống phàm tục vào, thành ra vợ khát chồng đói. May nhờ có ông bụt mọc từ trên xe Limousin hiện ra nhận cho làm thuê nên qua được đận lạ nước lạ cái.

Lại thấy ở đây có nghề yến sào làm ăn phát đạt giàu có lắm nên vợ chồng rắp tâm tìm cho rõ ngọn nguồn mà đổi đời. Hóa ra yến sào không phải là món ăn đặc sản sào yến bằng dầu ăn Con voi, mà là cái tổ con chim yến trên vách đá.

Cái tổ này lại làm bằng nước dãi của con chim yến nên mới hiếm, mới lạ, mới bổ hơn sâm. À ra thế. Nước dãi mà lại quý thế, ra tiền thế.

Vợ bảo hay mình đi học nghề leo vách đá lấy tổ yến. Chồng bảo có cách nuôi chim yến để nó làm tổ trong nhà khỏi phải leo trèo mà vẫn lấy được tổ yến. Thế thì mình làm đi.

Chồng còn nghĩ ngợi thâm sâu hơn. Chẳng gì họ cũng người Liên hiệp châu Ái nên thông minh vốn sẵn tính trời. Phải tình kế lâu dài. Lại phải đi tắt đón đầu. Lại phải nhiều thứ. Nhưng đói nên phải lấy ngắn nuôi dài vậy. Vợ tạm đi bán vé số qua ngày để chồng nghiền ngẫm ngâm cứu cách làm giầu.

Nghĩ rằng , mình là người đất địa linh nhân kiệt,  nước mình lại biển bạc rừng vàng , sao lại không bằng con chim yến. Nước dãi yến thì chỉ là nước dãi nước bọt nước miếng. Nó chỉ là con chim bé tẹo ăn sâu ăn lá có được ăn đặc sản sea food như mình đâu mà sao dãi nó lại quý.  À, tại vì nó lấy dãi làm tổ. Quý ở cái chỗ nước dãi dùng để làm tổ chứ không dùng để nhổ vào mặt nhau.

Mình ạ, ta nghĩ ra cách giàu to rồi. Cách gì ? Ta tự làm lấy cái tổ yến . Tưởng gì, thì bi giờ người ta làm tổ yến trong nhà xây cao tầng đấy thôi. Không phải, ta làm cái tổ nhưng là tổ người bằng nước dãi người. Dở người à, ông là chim thì ông đi mà làm tổ, còn tôi là bướm thì tôi đi tìm hoa thơm mật ngọt thôi. Mà nước dãi của ông thì như nước dãi chó dại, điên nó mua.

Vợ chồng cãi nhau dằn vặt năm canh giấc chẳng lành.  Một bình minh mới đang rạng rỡ trên biển lớn. Họ lại bắt tay vào việc kiếm sống nhọc nhằn thường nhật. Vợ bán vé số, chồng nghĩ phát minh làm giàu bằng …người sào. Í quên không được , phải gọi là nhân sào mới chính xác là tên khoa học, tên thương mại, nay mai thành cả thương hiệu nữa. Cái gì cũng phải bắt đầu đúng đắn từ tên gọi, từ nghiên cứu lý luận mới ra được chân lý thực tế.( nói diễn nôm là có được tiền tươi thóc thật ).

Ngày qua ngày, người chồng hăng say, miệt mài , cần mẫn thử nghiệm người sào bằng chính nước bọt của mình. Đầu tiên, súc miệng thật sạch, kiêng nói những gì phàm tục nghịch nhĩ để cho mồm , cho dãi nó sạch. Rồi tiếp theo ăn thử mọi thứ từ rau cháo dưa cà đến cao lương mỹ vị cốt tìm ra cái thứ dãi nào bổ nhất.

Đến một ngày nọ, vợ chồng hôn nhau, vợ bảo lâu lắm mới có được cái hôn ngòn ngọt. A!  Thế là thành công bước đầu. Không cần biết do ăn cái gì ta vưỡn  vượt qua được giai đoạn nghiên cứu nước dãi. Phát huy thắng lợi tiến lên giai đoạn làm tổ dãi người.

Lại những ngày gian khó nhịn ăn nhịn mặc nghiên cứu xây tổ người bằng nước bọt. Thôi thì tha về đủ thứ rác rưởi lau lách que củi gach đá vôi chạt…linh tinh thứ , không cứ là vật liệu xây dựng. Rồi lại nhổ nước bọt nước dãi ra dính các linh tinh thứ ấy lên tường. Vượt  qua biết bao công lênh khó nhọc rồi cũng đến cái ngày nhân sào bám chặt vách tường. Cái nhân sào này cũng thấm máu con người đã xây nên nó. Người ta bảo yến sào mà có dính ít máu chim yến là quý –hiếm-bổ lắm.

Vậy cái nhân sào có dính màu này chắc hẳn là bổ béo hơn đứt cái yến sào kia.

Phải thử.

Người chồng gỡ cái tổ người –nước dãi người của chính mình mang rửa sạch, nhặt sach rồi hấp cách thủy với đường cao tốc AH số 1.( một sáng tạo vượt bậc thay cho đường phèn ).

Trong những ngày ấy, người vợ đi bán vé số dạo lang thang khắp đầu spa cuối resort.

Sao lại gọi là vé số nhỉ. Chắc là cái số mua được bằng vé. Ai tốt số, thì có lười vẫn có tiền ty tỷ. Ai gặp cái số nó khổ thì chạy trời cũng không tránh được khổ. Cứ nhẫn nhịn mà lầm lũi đi bán cái số khổ của mình,   họa may có ngày mở được cái mặt.

 Mà họa may thật, một ngày kia, đi bán ở nhà hàng, thấy một ông tây cứ nhìn nhìn,  nom sờ sợ là lạ. Rồi ông ấy hỏi lô tô ? Loto ?.Thị ngẫn một lúc cố đoán lô tô là cái quái gì nhỉ ? Không hiểu. Hỏi mấy anh bảo vệ, mấy chị tiếp viên xem ông tây bảo gì. Các anh chị í bảo ông ấy hỏi nhà chị có lỗ to không. Lại ngẫn một tỵ rồi hiểu ra , đỏ mặt tím mặt. A cái quân mất nết, nó lại bảo mình là giống lấy lỗ làm lãi à. Chị cắm đầu chạy thẳng. Hôm sau lại qua đấy, lại ông tây ấy, lại lô-tô lô-tô, chị còn giận còn ức nhưng cứ chìa cả nắm vé số vào mặt lão. Lão ấy mua hết cả nắm vé. Lần đầu tiên trong đời vé số bán được hết  ,được bữa tươi cả vợ cả chồng. Phúc đức còn to chán.

Rồi ông tây ngày nào cũng mua cả nắm cả mớ . Chị cũng dần dần quen với ông ta.Chị cũng nghe nói thời buổi bi giờ phải biết tiếng tây. Còn ông tây muốn làm ăn với ta cũng phải học tiếng Việt. Thế là chị học hê-lô hê-lô,gút-bai gút-bai.Ông tây bập bẹ chìa tập vé số lô-tô lô-tô lơ lớ nói. Chị bảo lỗ to lỗ to. Ông ấy gật lấy gật để. Ông tây tra từ điển điện tử định nói tôi lỗ to vì mua bao nhiêu vé số chẳng trúng cái nào. Chị chàng lại nghĩ sâu xa hơn chắc nó mèo mình lỗ to  làm bồ làm vợ hờ của nó. Ừ thì cứ gật. Mất gì của bọ. Gật cho nó giàu tưởng bở mà mua nữa vé số cho bà mày.

Ở nhà, anh chồng đã hấp xong bát nhân sào , cung kính bưng ra suýt soa như khấn. Cái nhân sào này  nó bỏng rẫy, bốc nóng bốc mùi ngào ngạt điếc mũi , nhưng không phải ngào ngạt thơm mà ngào ngạt thum thủm. Hơi khó ngửi. Nhưng nhân sào dãi người thì nó phải nặng mùi hơn yến sào dãi chim chứ.Chuyện vặt , chuyện thường. Cứ phải thử. Húp một ngụm thấy đăng đắng sao ấy.

Thị vợ dần dà đổi nết ra , thấy ông tây đáng trọng  và đáng yêu nữa , hơn đứt cái lão hâm ở nhà đang ngâm với chả nghiên… cứu cái món nhân sào. Có mà cứu cái mạng lão ấy cũng chẳng xong. Bao nhiêu dãi dớt đổ vào xây tổ, người cứ rộc đi, héo quăt lại như cái giẻ rách , còn không bằng cái giẻ lau bàn ở những tiệm sang trọng. Thị vợ phải đắn đo cho phải đạo được 49 ngày rồi xuất khẩu đi tây theo diện đoàn tụ gia đình .  Liên hiệp châu Ái phải đoàn tụ với Liên hiệp châu Âu thôi.

Anh chồng ráng gồng mình húp cho hết bát nhân sào hấp nóng. Nóng lên thật. Người như sốt nóng. Rồi lại như sốt rét. Rồi thượng thổ hạ tả. Rồi thổ huyết. Chậm chạp cố bò ra cửa gọi người cứu. Ai cứu. Thị vợ thì vừa lên tàu bay phải tắt điện thoại di động. Có ai biết mà gọi hộ cũng chịu.

Anh cố bò ra bờ biển. Biển mênh mông xanh biếc xa vời. Anh ngóng ai chờ ai anh chết.

Anh hóa đá thành một đống lù lù đang cố ngẩng cao đầu.

Dân gian bảo ổng chết vậy thiêng lắm đó , bèn lập miếu thờ ngày đên nhang khói.

Triều đình nhà Ngọc thì sắc phong cho di tích huyền sử đó là “ Nhân sào vọng ngoại thượng đẳng tối linh tinh thần”.Định kỳ ngày 31 tháng hai ta làm lễ vía.

Dân gian từ đó chăm chăm lễ bái và chăm chăm làm giàu từ yến sào.

Còn huyền thoại nhân sào thì được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể nhưng hữu nhân văn.

CHUYỆN CHÁN PHÈO CỦA CHÍ PHÈO

Lại nói, sau cái đận cả làng nghe tiếng anh Chí vừa la làng vừa  xọc dao vào Bá Kiến nhân tiện xọc dao cổ mình, tưởng chết, hóa ra phúc vận làng Vũ Đại và cả phúc vận anh Chí còn to nên Chí Phèo chửa chết. Cứu được mạng nhưng phải tù.Tưởng tù mọt gông lại thoát tù nhờ trời thay đất đổi. Có đám quan quân da vàng lùn tịt kiếm dài hất cẳng các quan tây rồi tha tù mấy ông làm quốc sự tha luôn cả anh Chí.
 Về làng, lắm sự thay đổi chẳng hiểu được mà  cũng chẳng buồn hiểu. Hắn chỉ hiểu mỗi Nở. Bà dì cũng chẳng ngặt nghèo cấm đoán vì bà cũng thấy có cái sự gì đang đổi thay. Thế là hắn có vợ. Chẳng phải vợ nhặt như anh Tràng ở làng Kim Lân bên cạnh. Cũng chẳng là chuyện cướp được vợ như quân miền ngược. Nồi tròn úp vung tròn. Nồi Nở  méo vưỡn có vung méo của anh Phèo. Lại còn được ngay thằng con trai. Đẻ vội như giống lúa 3 giăng tính từ ngày Chí Nở nên vợ nên chồng nhưng kỳ thực chửa sẵn từ độ ấy vườn chuối sáng giăng.  Đời thằng bố đẻ ra ở cái lò gạch . Đời thằng Chí Phèo con được nằm bếp đoàng hoàng. Lại có bà trẻ đổi tính sinh ra quý cháu. Nhà giờ thành một hộ 4 người như ai. Nở Phèo sức dài vai rộng, có bà trẻ già trông nom ẵm đỡ thằng cháu trai kháu khỉnh dễ nuôi, thành thử làm lụng chăm chỉ, đất vườn cũng bói ra quả ra tiền.
 Lại bán lều bán đất về ở  nhà vợ được tí tiền. Thời buổi thiên hạ Vũ Đại cơ hàn, thành thử đồng tiền có tấm có món. Rõ là cuộc đổi đời của kẻ cực khổ bần hàn. Anh Chí vừa có cái căn bản cố nông nghèo rớt mồng tơi, vừa lại gia đình là gốc rễ nên được toàn thể dân làng cải ra điệu bộ cung kính. Những lý Cường, đội Tảo, tư Đạm, bát Tùng xẹp lép như con gián, nhũn như con chi chi , giờ một điều thưa ông nông dân Chí, hai điều thưa  bà nông dân Nở, một phép.
Rồi được đêm giăng sáng lại dẫy đành đạch trên tàu lá chuối, Chí và Nở vừa cấu chí nhau vừa bàn bạc chuyện xây dựng gia đình tiến lên  ấm no, tự do , hạnh phúc. Thằng Chí Phèo con đã được đặt tên mới là thằng Chiến Thắng , bi giờ hòa bình rồi phải đẻ thêm một Thị Nở con cho đúng gái thời bình , vợ chồng  chọn sẵn tên bi giờ đang a dua nhau mà đặt là cái Hạnh Phúc. Thằng Chiến Thắng đẻ lúc đang đánh nhau loạn lạc nên còn dính tý sứt sẹo hao hao thằng bố chứ cái Hạnh Phúc ra đời trong hòa bình yên ổn chắc là phải nõn nà đẹp giống mẹ. Rồi hai đứa hôn nhau hai người đồng sướng, ăn đứt cái kiểu cấu chí thời phong kiến nghèo nàn lạc hậu. Chí Nở đã vùng lên, dân làng Vũ Đại đã vùng lên ngỏng cao đầu, ngửa cao mặt không phải để chửi trời như trước nữa.
Chí Phèo thì vẫn phải uống rượu , nhưng giờ không phải góc lít rượu ngang uống chịu nhà con mụ hàng rượu. Giờ phải là rượu tây nguyên cả chai uống với cốc thủy tinh pha lê đoàng hoàng. It phải mua mà nhiều được biếu xén. Uống trong nhà hàng cùng mâm với các bậc trưởng thượng. Uống trong tiệm do hạ cố bọn đàn em thủ hạ lâu la mời gãy bát gãy đũa. Xoàng cũng uống ở nhà, vợ chồng chung chén quỳnh tương. Thì bắt chước các cụ có chữ để ăn theo nói leo dọa dẫm thiên hạ , chứ quỳnh tương là cái con mẹ gì , có phải hũ tương nhà không , đây không cần biết. Rượu vào  ắt phải lời ra  anh Chí vẫn giữ được cái truyền thống chửi. Chửi mả cha cái bọn phong kiến thực dân đế quốc sài lang bóc lột đến tận xương tận tủy nhân dân Vũ Đại. Lại chửi bọn xét lại bọn giáo điều xâu xé làm khổ cái cuộc đổi đời của Chí Nở. Chửi chán rồi, thì lại tai Nở tai Chí nghe nên thà vào quách trong buồng ngủ mà đánh nhau vật nhau với ...nhau cho nó sướng nhau .
Cả làng Vũ Đại bi giờ đã toàn nhà gạch mái ngói mái bằng, đường xá tráng xi-moong có nằm vạ như ngày xưa cũng không bửn áo. Cả làng thành một cục xi-moong.  Riêng nhà Chí với lại dăm nhà có máu mặt còn xây 2, 3 tầng chép theo kiểu dân phố huyện,  còn đắp nổi rồng phượng theo y như cái hình xăm trên ngực từ độ đi tù. Hai bên cổng xây cũng đắp hai hình ông tướng cầm chùy theo đúng hình xăm cũ thành thử nom như cổng chùa cổng đền mà lại không phải là  chùa đền .
Sân gạch, tường hoa non bộ, cây cảnh, gỗ lũa đủ cả, nhưng anh Chí tự hào nhất khi khoe cái độc đáo của cây cảnh nhà mình là cái bụi chuối giồng giữa sân. Đấy đích thị dấu tích kỷ niệm thiêng liêng của mối tình đầu mà có khi là tận cuối với phu nhân Thị Nở. Đấy cũng là cảm xúc khó tả duy nhất không liên quan đến tiền bạc,  lại nảy hứng sinh tình mỗi bận giăng sáng thấy lại cái cảnh tàu chuối ưỡn cong lên hứng lấy trăng xanh rồi dãy lên đành đạch .
Làng trên xóm dưới giờ nể trọng anh Chí đến độ cái bát cháo hành của Thị Nở cũng thành tích, thành chuyện được văn học y học gì đó coi là tấm gương...mẫu cho cái sự chăm nom người ốm phải như người mẫu Thị Nở. Tiên sư bố chúng nó cứ bắt chước thối, ông bi giờ mà cảm mà ốm thì rứt khoát phải đi xông hơi đấm bóp , phải tẩm bổ thuốc thang đắt tiền , phải mời đốc-tờ đến tận giường bắt mạch kê đơn. Cái mặt mụ Nở mà  bưng bát cháo vào thì đúng là chỉ muốn hắt luôn vào mặt , không thì cũng đái luôn vào bát chứ chẳng đợi ăn hết cháo mới đái vào bát như cái quân có chữ hay ví von lắm chuyện. Có nhẽ đúng thế nên mụ Nở lâu nay có biết gì đến cháo lão đâu, chỉ rặt bày vẽ các món lẩu lung gì đó học lỏm của cái quân thành thị, ăn thì lích kích lủng củng không bõ một húp.
Còn nhớ, khi đi tù về, Chí Phèo ta có độc bộ quần áo nái đen với cái áo tây vàng nhung nhúc rận mà dân Vũ Đại đã trợn mắt mà ngắm. Nay thì anh Chí chị Nở và hai cháu Chiến Thắng Hạnh Phúc bựn toàn hàng hiệu com-lê cà-vạt, quần phăng quần bò, áoda áo lông áo phông, không đồ gì trên phố trên tỉnh có mà nhà Chí ta không có. Phải mỗi cái đi giầy tây thì mả bố cái thằng tây đế quốc , đi giầy của nó cấm có đi kiểu vòng kiềng hay chữ bát mà được mà lại bó cứng lấy cái ngón chưn cái là cái ngón Giao chỉ cứ chõe ra không chịu vào khuôn phép của giầy. Có bọn mất dạy xỏ xiên lại còn cạnh khóe hay anh Chí xỏ nhầm giầy tây.
Cái sự ăn, mặc, ở, đi lại thì đã hẳn là văn minh hiện đại ..hại điện vì bi giờ đã kéo điện về tận làng tận nhà. Chỉ phải cái có điện quen mui rồi thì lại hay bị mất điện, tức bỏ mẹ. Thà không biết đến đèn điện thì thôi, biết rồi quen sáng rồi giờ bị cắt điện hóa bằng hoạn điện, nhà cửa tối thui, Chí Phèo nhà ta có thêm cái chửi điện.
Cũng phải bữa cắt điện tối thui, vợ chồng rách việc quay ra chuyện học hành của con cái.
- Tao thì tao chúa ghét cái bọn dài lưng tốn vải biết dăm ba chữ toàn xỏ xiên , chọc bị gạo.
- Dưng mà thời buổi này, Chiến Thắng Hạnh Phuc lại cứ bám theo đít trâu mí lại chổng mông đi cấy à.
- Cái nòi nhà ta ít học vô học thì phải làm giàu kiểu ít chữ mà lại nhiều tiền, đàng ấy nghe chửa.
- Nhà nói phải một nhưng chưa biết phải hai, không có chữ nghĩa chó nó thèm làm ăn với , chó nó thèm thông gia thông vào với nhà mình. Sẵn tiền cứ cho cả hai đứa học cho đến đại học đậu được cái bằng kỹ sư bác sỹ.
- Đồ Thị Nở mà cũng bàn ra nhẽ được nhỉ. Thôi , ta quyết chí ..phèo bỏ tiền cho Chiến Thằng Hạnh Phúc đi học, bất quá bằng bỏ tiền mua ba mẫu ruộng sắm vài cái Công Nông.
Thế là con nhà Chí Phèo Thị Nở lên tỉnh ăn học, hai cái mặt Chí phèo Thị Nở cũng mát hơn được quạt quạt điện mà dứt được cái đuôi con nọng nọc những môi xấu mặt sẹo thủa xưa.
Mà dứt được thật , con cái được ăn học có khác, chúng nó mang cái khác về làng cho bọn tre bắt chước , rồi đến già như nhà Chí nhà Nở cũng bắt chước vì có tiền làm tiên cũng được. Vợ chồng ôm một cục tiền lên tỉnh độ mươi ngày về làng thì cả làng Vũ Đại cứ ngây ra, rồi ngờ ngợ, rồi xuýt xoa, rồi xao xác đầu làng cuối chợ.
- Nhà Chí giờ cái mặt nom oai như ông quan huyện, phương phi, nhẵn nhụi, bóng nhoáng nom như cái ô-tô mới tậu.
- Nhẵn thì có nhẵn vì tẩy hết các sứt sẹo thời xưa, nhưng không giống ô-tô , tao trông giống như cái chảo chống dính nhẫy mỡ cứ bóng lôn lộn.
- Bậy nào, rõ đồ ghen ăn tức ở, đây thấy nhà Nở đi làm cái phấu thật thấm mỹ , nó đẹp nõn nả ra nhiều. Mình chẳng bận gì đến nó, nó giàu nó giỏi thì nó hưởng. Còn ta bi giờ cũng sướng theo vì từ nay khỏi phải nhìn hai cái mặt xấu như mặt giặc.
- Tớ chả ghen ăn tức ở, nhà ý giàu xổi chỉ đổi được cái mã bên ngoài chứ còn lâu mới thành người.
Dân làng Vũ Đại nhầm to, con gái nhà Chí đang làm ra người , mà là người lai nửa tỉnh nửa quê. Thị  Hạnh Phúc lại giống y như mẹ thủa xưa nhìn xuống cái bụng đã lùm lùm và lại thoáng nghĩ đến một cái lò gạch máy tuy-nel ở khu công nghiệp mới xây đã bỏ hoang vắng người qua lại

GIẾT NGƯỜI RỒI LÀM RA NGƯỜI MỚI

Vàng Xẻo Trym người Mông Tây Bắc đã hơn 50 tuổi, mặt thô, mắt một mí, người héo quắt như cái cây dây leo trên rừng. Giờ  sống một mình thui thủi, thui thủi. Ai đến  cũng chỉ để nhờ  chữa bệnh bằng những bài thuốc lá lẩu chỉ mình gã biết.Trước có vợ đàng hoàng.
Thời đánh nhau biên giới  làm lính đồn biên phòng đã được huân chương Chiến công vì tiêu diệt được mấy thằng giặc lạ. Bộ đội Trym giỏi bắn súng kíp giỏi luồn rừng từ bé nên bắn được mấy tên kia cũng như săn con khỉ , con lợn rừng thôi mà. Cũng dễ, cũng thấy thường. Vậy mà sau chiến thắng thấy bộ đội cấp to  cho đi ô-tô về chỗ họp đông bộ đội , lại dạy cho đọc báo cáo thành tích .Rồi được đi chơi xem con rùa to ở cái tủ kính Bờ Hồ. Được cho đeo cái đồng hồ Liên Xô Polzot. Được ăn nhiều thịt uống nhiều rượu , thích lắm. To nhất là được bộ đội tướng đeo cho cái huân chương , còn ôm hôn nữa.
Xong lại về đồn biên phòng đi nhặt xác người chết mang chôn. Thối lắm, khổ lắm. Lại làm nhà, dọn dẹp, gỡ mìn, làm nhiều thứ cho quên cái nhớ vợ. Vợ Trym chết khổ vì đạn pháo, nhà đổ , người chết, lợn chết, ngựa chết. Bộ đội Trym đã được lên làm tiểu đội phó chỉ còn biết cái đồn là nhà mình. Khi nào buồn quá vào bản uống rượu nói một câu hai câu với người Mông mình. Lại quen Thào My nói cũng có chồng rồi. Chồng nó cũng là bộ đội chết hồi đánh nhau biên giới, không biết xác ở đâu, nó cũng buồn lắm.
 Đến chơi nhà nó nhiều nhiều như cái người ngửi mùi thuốc phiện lâu rồi cũng thèm hút. Hút rồi say rồi quen rồi quên chẳng biết đến cái khác. Ở bản có A Sử cũng muốn hút cái thuốc phiện Thào My mà Thào My không cho. A Sử cũng làm to một tý, làm trưởng bản đấy mà không được thương nên phải ghét cái bộ đội Trym thôi. Sử không nói gì, chỉ thù thôi. Rồi Sử đi họp được cán bộ to nói phải làm chính sách thương binh liệt sỹ vì có nhiều bộ đội hy sinh khi chiến đấu. Làm chính sách là giúp đỡ vợ con liệt sỹ mà không được chim nó, phải tội  phải tù đấy. Nhưng bộ đội Trym lại chim Thào My là sao. A Sử đi hỏi bí thư Sềnh. Sềnh bảo bộ đội Trym vi phạm chính sách hậu phương quân đội. Bộ đội thủ trưởng đồn hỏi bộ đội Trym có không. Trym bảo thương My lắm, mình chết vợ , nó chết chồng, chồng nó là bộ đội như anh em mình, 2 cái đũa mình gãy một cái , của nó cũng gãy 1 cái làm thành một đôi đũa thôi mà. Bộ đội trưởng đồn thương Trym, bộ đội chính trị viên bảo không được . Trưởng bản A Sử bảo Thào My mày nói mày thích bộ đội Trym là dân bản ta nó ghét mày bỏ mày một mình, mày phải nói không thích nhưng bộ đội Trym cứ đè mày xuống. Rồi Thào My có bụng chửa, không ra chửa hoang vì cha nó là bộ đội Trym.
 Biên giới vẫn bị pháo bắn vẫn là đang đánh nhau, Trym không đi đánh nhau nữa, Trym bị bộ đội quân pháp bắt nhiều tháng rồi không cho làm bộ đội nữa , rồi mang ra xử tội. Cả bản được đi xem tòa, Thào My đẻ con trai được 3 tháng địu con cũng đến xem tòa.Tòa hỏi Trym, tòa hỏi My, tòa hỏi A Sử trưởng bản, tòa hỏi bộ đội thủ trưởng. Quan tòa người Mông nói Trym là người Mông mà lại đè vợ của người Mông khác. Tòa ngồi bên cạnh người Kinh bảo bộ đội  Trym vi phạm chính sách hậu phương quân đội, ảnh hưởng đến tinh thần chiến sỹ đang chiến đấu. Tội to đấy.Tòa người Mông cho Trym nói lời cuối cùng. Trym nói :
- Mình nghí đi nghí lại nhiều mà mình không hiểu mình có cái tội gì. Đánh người giết người mới có tội chứ. Mình làm ra cái người mới mà, Thào My nó địu cái người mới con trai mình đấy. Hồi đánh nhau trên biên giới mình giết mấy người lạ mình không biết nó mà mình không bị tội còn được thưởng huân chương mà.
Quan tòa bảo : giết người lạ là chiến đấu bảo vệ tổ quốc không phải là giết người, còn làm ra người mới mà sai đường lối chính sách thì vẫn có tội. Lại hỏi Trym hiểu chưa.Trym nói :
- Mình nghí lại nhiều nhiều rồi, mình vấn không hiểu, mình giết người, mình không bị tội lại có công, mình làm ra người mới mình lại bị tội..
Quan tòa tuyên án Vang Xẻo Trym có tội , phải phạt tù 3 tháng. Đi tù , Trym học bạn tù bày cho mấy bài thuốc lá chữa nhiều bệnh khỏi đấy. Bây giờ, Trym không giết người, không làm ra người mới nữa, chỉ làm việc chứa người thôi. Không buồn không vui. Thào My làm cái vợ nữa của A Sử rồi.