ĐẦU XUÂN NHÀN ĐÀM VỀ SỨC KHỎE

o Nào, xin mời ta cùng nâng cốc ( rượu/bia/trà/nước lọc/nước ngọt..tùy thích ) cùng chúc sức khỏe cho mọi người, mọi nhà nhân dịp đầu xuân ngày rộng tháng dài lễ hội du xuân trên từng cây số. Mạn phép “thanh minh thanh nga” một tý vì đã nâng cốc chúc mừng lại còn “mở ngoặc đơn”, các bác thông cảm chúc như thế mới là chúc sức khỏe đúng nghĩa.Ai thích uống gì xin tùy thích sao cho khỏe cho vui.

o Bác sỹ thì lúc nào cũng bệnh tật, kiêng khem đầu năm mất vui, cứ phải là 100%, rượu ngoại đấy không sợ dởm đâu.

o Đâu dám để mất vui nhưng cứ xin cho tùy tửu lượng, vả lại còn các bà các cháu , ai lại tửu ép.

o Cũng phải đấy các bác ạ, nâng cốc từ trước giao thừa qua năm mới đến hết Giêng nhiều quá rồi, lại còn “điều khiển phương tiện giao thông cơ giới nữa”,xin cốc nước lọc cho mát ruột và xin nhường diễn đàn cho bác sỹ , đầu năm không kiêng đâu nhưng đừng nói đến ung thư hay tai nạn nhé.

o Xin vâng, bác sỹ đầu năm không “tư vấn” nữa chỉ nhàn đàm về sức khỏe, hơi có tý triết lý cho khác ngày thường.Mọi người thử xem mọi dân tộc trên quả đất này rất khác nhau về ẩm thực lại đều biết chế ra các loại rượu để say sưa nhưng cũng lại đều chúc nhau sức khỏe khi gặp mặt.Vừa rồi sang Lào xem SEA Game học được câu chào của bạn “ Xăm-bai-đi” hỏi nghĩa ra là khỏe nhé được dùng thông thường hơn “ Xa vặt đi” là câu chào hơi khách sáo. Ước muốn cho mình và cầu chúc cho mọi người về sức khỏe là một điều tốt đẹp của toàn nhân loại nhưng con đường đi tới lại rất khác nhau.Đường là đạo, nên ngẫm ra có lẽ phải có đạo về sức khỏe.

o Trà đạo kiểu Nhật thì có biết, cũng đáng kính nể đấy, nhưng sức khỏe đạo thì mới quá lạ quá hơi khó thuyết phục.

o Vậy thì phải bắt đầu bằng định nghĩa về sức khỏe của Tổ chức sức khỏe thế giới :” sức khỏe là trạng thái lành mạnh khỏe khoắn toàn diện của thể chất, tinh thần và xã hội mà không chỉ là vô bệnh tật”.Như vậy, sức khỏe không chỉ là không bị hắt hơi sổ mũi mà là vấn đề quan trọng và sâu rộng hơn nhiều.

o Hóa ra lâu nay em chỉ mới lo cho có 1/3 sức khỏe của riêng em ; mà thực tình lúc nào khỏe cũng chả nghĩ đến.Thấy được mời ăn hải sản tôm cua mực sò ngon miệng là em chứ chén tì tì, lại gần mực thì bia nữa. Đùng một cái thấy đau như một nắm kim đâm vào chân mới đi khám để bắt đầu lo cho cái bệnh gút (Gout) của minh.Hàng ngày xem TV lại thấy thêm nhiều điều.Nào biến đổi khí hậu, bão lụt, ô nhiễm môi trường,suy dinh dưỡng thừa dinh dưỡng,rau sạch rau bẩn, trẻ em cận thị,vận động viên bị chuột rút..nhiều chuyện thật mà toàn liên quan đến sức khỏe.

o Nói cho rõ hơn đúng hơn, y tế và sức khỏe không đồng nghĩa với nhau như ta tưởng, như bị dịch nhầm tên WHO (tiếng Anh)/OMS ( tiếng Pháp): Tổ chức sức khỏe thế giới thành ra Tổ chức y tế thế giới. Danh không chính thì ngôn không thuận, mấy ông bác sỹ thì nói sao lại với mấy ông dầu khí , ngân hàng,bảo hiểm,công thương , doanh nghiệp..trong những chuyện vĩ mô ; cho nên những quyết sách liên quan đến sức khỏe của xã hội không dám chen hàng chìa thẻ ưu tiên.Y tế hạn hẹp hơn trong hoạt động phòng chống, khám chữa bệnh trong khi sức khỏe là của toàn dân phải do toàn dân , toàn xã hội chăm lo và được thể chế hóa,luật hóa.Chỉ cần nêu 1 chuyện thông qua đạo luật bảo hiểm y tế của nước Mỹ hiện giờ để thấy rõ chuyện này có tầm vóc như thế nào.

o Nhưng lúc trước bác sỹ đang nói về sức khỏe đạo, xin nói tiếp cho.

o Bác sỹ không dám giành diễn đàn của triết học, tôn giáo mà chỉ nghĩ con người sống thế nào thì sẽ có sức khỏe như vậy; cộng đồng xã hội có lối sống và xử sự thế nào với đồng loại với thiên nhiên thì sẽ có nền tảng sức khỏe như vậy. Từ xa xưa, không phải ngẫu nhiên mà các nhà thông thái, các đạo sỹ, những người tu hành và ngay cả các thày cúng đều “kiêm nhiệm” thầy thuốc.Cái đạo về sức khỏe là đương nhiên và chắc chắn là lớn lao hơn cái đạo uống nước chè.

o Nhưng em thấy người giàu họ béo tốt đỏ da thắm thịt và sẵn tiền mông má nên họ sướng lắm chẳng như người lao động nghèo chúng em chỉ có tiền mua mỗi tờ Lao động để có thêm bữa ăn tinh thần.

o Những người sống vô đạo chỉ mải lo kiếm tiền bằng mọi giá hay mưu mô thủ đoạn để thăng tiến chỉ may ra giàu tiền nhưng không thể có sức khỏe vì họ luôn phải lo toan căng thẳng đấu đá bon chen nghĩa là không khỏe về tinh thần và xã hội. Ấy là chưa kể những bênh tật của nhà giàu như cao huyết áp,thừa cân,Gout, “mỡ máu, cholesteron cao”.

o Thế thì không được làm giàu nữa a

o Đâu phải thế, dân giàu thì nước mạnh, cứ việc làm giàu sao cho có văn hóa, phú cường và nhân văn , tiền nhiều mà giản dị . Cụ Hồ có câu thơ rất hay, rất triết lý ,rất sức khỏe : “tự cung thanh đạm tinh thần sảng/tố sự ung dung nhật nguyệt trường”; tạm dịch là tự mình hưởng thụ lành mạnh thì khỏe mạnh và làm việc được dài lâu.Cũng theo tinh thần định nghĩa của WHO thì sức khỏe rất tương đồng cùng hạnh phúc.Được vậy thì còn ao ước gì hơn cho một phận người. Có tu thân,có đạo đức mới có sức khỏe thật sự. Nhưng tu đây là tu thiền nhi nhiên tự tại chứ không chỉ là đi hết đền nọ phủ kia cầu tài cầu danh cầu lộc.

o Nhưng mà làm sao khỏe được nếu không có siêu âm, cắt lớp ,thuốc tốt hay thực phẩm bổ dưỡng ?

o Cũng chẳng mâu thuẫn nhau, công nghệ cao trong y học cực kỳ có ích cho khám chữa bệnh nhưng sẽ hay hơn,tốt hơn và kinh tế hơn nếu có được đạo sức khỏe để không phải vương vào bệnh tật.Ta hãy sống trong lành, khỏe khoắn, lương thiện và giữ gìn đạo làm người thì hạnh phúc, sức khỏe sẽ đi cùng ta đến hết tuổi giời. Ngay cả cái chết cũng như mùa đông đã qua để bắt đầu một mùa xuân mới của bản lai diện mục đời người.Các bác cứ trông lên 3 ông tam đa Phúc Lộc Thọ bày trang trọng trên kia mà ngẫm một tý. Ba ông ấy là hạnh phúc là sức khỏe đấy , nhưng 3 ông ấy phải to bằng nhau, chứ một ông to quá béo quá thì ắt hai ông kia phải hom hem đi đấy.

o Cảm ơn bác sỹ vì những ý tưởng non tươi như cành lộc ngày xuân.

o Xin cảm ơn tất cả và xin mọi người lại một lần nữa nâng cốc chúc mừng sức khỏe nhưng là nâng chén tiên tửu cho trọn vẹn niềm vui đầu xuân khỏe như ông Hổ.

Bác sỹ Đào Thế Tân